Διατροφή και ηθική (vegans και θάνατος)

Ποια είναι η σωστότερη διατροφή;
Ποια είναι η σωστότερη διατροφή;

Έχουμε συγχύσει έννοιες και φιλοσοφίες. Έχουμε δημιουργήσει κόμπλεξ, στρατόπεδα και πολέμους στο όνομα της ηθικής και της αγάπης. Διατροφή και ηθική, έννοιες που μπορούν να συνυπάρξουν; Για πόσους θανάτους ευθύνεται ο vegan και ο χορτοφάγος; Vegans και θάνατος…

Όλοι χρειαζόμαστε τροφή. Τρώμε και στην διαδικασία αυτή παίρνουμε ζωές, όπως σε κάποια στιγμή ο θάνατος θα πάρει την δική μας ζωή και θα γίνουμε τροφή για κάποιους άλλου οργανισμούς. Δεν υπάρχουν ηθικές έννοιες ή φιλοσοφίες που να μπορούν να αλλάξουν αυτά τα απλά γεγονότα, αλλά οι άνθρωποι αρέσκονται να παίζουν με ιδανικά, ηθική, ήθος και νόμους προκειμένου να δικαιολογήσουν τις συμπεριφορές και τις πράξεις τους. Τα ζώα στη φύση δεν έχουν τέτοιες έγνοιες και ανάγκες.

Μεγαλώνουμε και ζούμε με την πεποίθηση ότι οι ζωές μας έχουν περισσότερο νόημα από κάθε άλλη μορφή ζωής πάνω στον πλανήτη. Ακόμα και όσοι λένε το αντίθετο, κάπου μέσα τους έχουν την ίδια πεποίθηση. Όσα χρόνια “πολιτισμού” και αν περάσουν ο πεινασμένος λύκος θα κάνει κύκλους γύρω μας ακόμα και αν έχουμε αμπαρωθεί στις πόλεις μας. Όταν τα δικά μας στομάχια αδειάζουν και γουργουρίζουν θα λιγουρευτούμε την ζουμερή μπριζόλα, το λαχταριστό σουβλάκι ή αν είμαστε vegan εκείνο το ψητό μπιφτέκι από τόφου, κάσιους και κινόα.

Μακάρι να μπορούσε αυτός ο vegan να αναλογιστεί πόσα πτώματα αφήνει πίσω του αυτό το “ηθικό μπιφτέκι”…

Θέλουμε να πιστεύουμε πως με τις ζωές μας, με τις πράξεις μας, με τον τρόπο που τρώμε δεν προκαλούμε κακό, δεν προκαλούμε πόνο πόνο, δεν εκμεταλλευόμαστε, δεν προκαλούμε θάνατο. Τίποτε από αυτά δεν είναι αλήθεια. Τίποτα από αυτά δεν γίνεται να είναι αλήθεια. Ότι και να φάμε προκαλεί μια συγκεκριμένη ποσότητα, κακού, πόνου, εκμετάλλευσης και θανάτου.

Διατροφή και ηθική
Διατροφή και ηθική

Κάποιοι από εμάς δεν δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στο τι τρώμε. Δεν μας απασχολεί ιδιαίτερα. Τρώμε τα πάντα μπροστά χωρίς ανησυχία και ενοχές. Δεν μας ενδιαφέρει η δεοντολογία, η ηθική, η έννοια της βιωσιμότητας και οτιδήποτε άλλο. Απλώς απολαμβάνουμε το φαγητό για χάρη του φαγητού. Αυτή η άποψη ίσως είναι και ο κανόνας.

Κάποιοι άλλοι από εμάς δημιουργούμε ένα ηθικό πλαίσιο για την κατανάλωση τροφίμων, πιστεύουμε στο διατροφή και ηθική και τρώμε μόνο αυτά που πιστεύουμε ότι βρίσκονται εντός αυτών των ορίων. Δεν τρώμε κρέας από μονάδες εντατικής εκτροφής και προσπαθούμε να τρώμε ζωικά προϊόντα από μικρότερες μονάδες, ελευθέρας βοσκής και καλύτερων συνθηκών για τα ζώα. Προσπαθούμε να βεβαιωθούμε ότι τα ζώα αντιμετωπίζονται καλά και ότι έχουν πρόσβαση στο χώμα, το γρασίδι και τον ήλιο. Αυτή η άποψη γίνεται όλο και πιο δημοφιλής, αν και παραμένει οικονομικά ασύμφορη για πολλούς.

Άλλοι αποφασίζουν να απαλλαγούν από την ανάγκη να καταναλώνουν ζωικά προϊόντα συνολικά. Οι χορτοφάγοι (vegeterians) και οι βίγκαν (vegans) επισημαίνουν ότι χρειάζεται περισσότερο νερό και σιτηρά για να παραχθεί ένα κιλό κρέατος από το αν τρώγαμε απλά αυτό το κιλό σιτηρών. Αυτό είναι αλήθεια. Επισημαίνουν, επίσης, ότι δεν είναι απαραίτητο να τρώμε ζώα. Αυτό ισχύει, επίσης. Μπορούμε να επιζήσουμε χωρίς να τρώμε ζώα. Όπως, επίσης, δεν είναι απαραίτητο να τρώμε κάσιους ή σοκολάτα ή φακές.

Διατροφή και ηθική και ο μύθος του ενεργειακού αποτυπώματος

Μιλάνε για το λεγόμενο “ενεργειακό αποτύπωμα”, δηλαδή το ποσοστό έκλυσης διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα που έχουν διάφορες δραστηριότητες και συνήθειες μας. Λένε πως η κτηνοτροφία ευθύνεται για το μεγαλύτερο ποσοστό και ίσως να είναι αλήθεια. Οι χορτοφάγοι και οι βίγκανς ισχυρίζονται ότι έχουν ή αφήνουν μικρότερο ενεργειακό αποτύπωμα. Αυτό ίσως είχε μια δόση αλήθειας αν τρέφονταν με φυτικά προϊόντα που παράγονται μόνο στην χώρα τους και ακόμα καλύτερα, σε μικρή απόσταση από αυτούς.

Αν όμως θες να τρως κινόα από τη Νότιο Αμερική, κάσιους από την Βραζιλία και γενικά καρπούς, φρούτα και λαχανικά εξωτικά ή εκτός εποχής τότε το ενεργειακό σου αποτύπωμα δεν είναι τόσο μικρό. Στο ενεργειακό αποτύπωμα θα πρέπει να συνυπολογίζεται το ενεργειακό κόστος μεταφοράς, μεταποίησης και συντήρησης ή ανάπτυξης εκτός εποχής και τόπου (νερό, θέρμανση, λίπανση). Έτσι, λοιπόν, αν τρώω κατσικάκι από το διπλανό κτηνοτρόφο έχω μικρότερο ενεργειακό αποτύπωμα από αυτόν που τρώει κινόα και αμύγδαλα από την Καλιφόρνια ή από αυτόν που θέλει γεμιστά τον Ιανουάριο.

Vegan διατροφή
Vegan διατροφή

Λένε ότι τα φυτά δεν έχουν συναισθήματα και δεν μπορούν να συγκαταλέγονται σε αυτά που “δεν κάνει να τρώμε” διότι δεν έχουν κεντρικό νευρικό σύστημα. Λέω πως πολλοί έχουν αντίθετη άποψη. Επίσης, λέω ότι εμπλέκονται πολλά ζώα στην παραγωγή αμυγδάλων, κάσιους, σοκολάτας και καφέ. Ζώα που χάνουν το οικοσύστημα τους για να ενταθούν οι καλλιέργειες, ζώα που θανατώνονται διότι θεωρούνται επιζήμια και επιβλαβή παράσιτα. Εμπλέκονται άνθρωποι… που εργάζονται υπερβολικά και πληρώνονται πενιχρά. Άνθρωποι που χάνουν την ζωή τους εξαίτιας των συνθηκών εργασίας τους.

Χορεύουμε κυκλικά, μπρος και πίσω, φλυαρώντας άσκοπα. Συζητάμε και η συζήτηση είναι άσκοπη και η συγκίνηση και το συναίσθημα γίνεται προϊόν. Αυτή η άποψη των χορτοφάγων ή βίγκαν μεγαλώνει σε δημοτικότητα, αλλά εξακολουθεί να παραμένει ένα μικρό κλάσμα του συνόλου.

Μερικοί από εμάς τρώνε μόνο αυτό που καλλιεργούν στα δικά τους εδάφη ή αυτό που μεγαλώνουν οι φίλοι τους ή άλλοι ότι μαζεύουν από τους κάδους. Αυτές οι απόψεις προέρχονται από δεοντολογικές ανησυχίες, οικονομικά προβλήματα, μόδες και ούτω καθεξής.

Άλλοι λένε ότι τα σιτηρά είναι η αιτία όλων των προβλημάτων της υγείας μας και έτσι αποκλείουν τα σιτηρά, τα άλευρα και τους υδατάνθρακες από την διατροφή τους. Οι παραλλαγές αυτών των μοντέλων διατροφής περιλαμβάνουν αυτούς που καταναλώνουν ωμές τροφές και εκείνους που τρώνε σαν τον παλαιολιθικό άνθρωπο (paleo diet). Επίσης, άλλοι αποφεύγουν κάθε τι φυτικό και εστιάζουν στην κατανάλωση λιπών και πρωτεϊνών σε μεγάλες ποσότητες (μια απίστευτα προνομιακή ικανότητα και ιστορικά) για να μεταβούν σε μια κατάσταση γνωστή ως κέτωση (keto diet), όπου το σώμα καίει τα δικά του λιπαρά αποθέματα για καύσιμα απουσία υδατανθράκων και γλυκογόνου.

Όλες αυτές οι απόψεις υιοθετούνται για δεοντολογικούς και ηθικούς λόγους ή για την βελτίωση της υγείας και/ή την απώλεια βάρους.

Κρέας ή Σόγια... Τι είναι πιο ηθικό;
Κρέας ή Σόγια… Τι είναι πιο ηθικό;

Όλοι νομίζουν ότι κατέχουν την απόλυτη αλήθεια για την διατροφή…

Δεν υπάρχει απόλυτη αλήθεια! Δεν υπάρχει αλήθεια για το να ζεις ή να πεθαίνεις. Αυτά τα πράγματα είναι απλά αυτά που είναι και εμείς δημιουργούμε περίτεχνα πνευματικά οικοδομήματα γύρω τους για να προσπαθήσουμε προσδώσουμε μια λογική και ένα σκοπό στην ζωή και τον θάνατο. Θρησκείες, φιλοσοφίες και δίαιτες θέλουν να μας κάνουν να αισθανόμαστε ότι υπάρχει μεγαλύτερη σημασία στην απλή αυτή πορεία της ζωής και του θανάτου.

Εθελοτυφλούμε απέναντι στην βία, τον φόνο και το χάος που ευδοκιμεί στην φύση. Θέλουμε να “αποστειρώσουμε” την ζωή των ζώων και να την μετατρέψουμε σε μια ζωή βγαλμένη από τα Disney Studios. Ακόμα και τα περισσότερα ντοκιμαντέρ παρουσιάζουν μια διαστρεβλωμένη και κοινωνικά αποδεκτή εικόνα των ζώων. Μα τα ζώα είναι φτιαγμένα από σάρκα, αίμα και οστά… και πόνο, τρόμο, οδύνη και θάνατο. Όταν ο λύκος κυκλώνει την αγέλη θα δεις τρόμο. Όταν το γεράκι αρπάζει τον λαγό θα δεις πόνο και τρόμο. Όταν η αλεπού θα πλησιάσει τις κότες θα δεις σφαγή. Δεν γίνονται όλα γρήγορα και ανώδυνα όπως στις ταινίες και τα βιβλία… Σπάνια γίνεται έτσι. Φύση και ηθική όπως και διατροφή και ηθική δεν πάνε μαζί. Η φύση δεν είναι ηθική, ούτε ανήθικη…Απλά είναι.

Η ζωή είναι εύθραυστη, περισσότερο από όσο μπορούμε να φανταστούμε και έχουμε μόνο μια σύντομη στιγμή για να ζήσουμε. Βασική προϋπόθεση είναι πως πρέπει να φάμε.

Σκληρό και βάρβαρο δεν είναι πως στην πορεία πεθαίνουν ζωντανοί οργανισμοί. Σκληρό και βάρβαρο είναι να πιστεύεις πως ο τρόπος που τρως, η προσωπική σου φιλοσοφία φαγητού είναι ανώτερη, είναι η μόνη σωστή, είναι η καλύτερη για όλους και για τον πλανήτη και ότι αυτή σε κάνει καλύτερο άνθρωπο από τον δίπλα.

Χορτοφάγος ή βίγκαν θα πρέπει να ξέρεις πως ακόμα και η σόγια, το καλαμπόκι, τα φασόλια και τα χόρτα για να φτάσουν στο πιάτο σου έπρεπε να αφήσουν πίσω τους πολλά πτώματα. Η καλλιέργεια, η συλλογή τους, η τυποποίηση και η μεταφορά τους περιλαμβάνουν πολύ πόνο, πολλά βάσανα και θάνατο. Ο θάνατος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της φύσης και της ζωής. Δε θα σεβαστούμε ποτέ την φύση αν δε σεβαστούμε και το θάνατο. Ο θάνατος είναι ζωτικής σημασίας…